ΥΠ.ΕΞ: Ψηφιοποιήθηκαν 31 εκατ. σελίδες του Διπλωματικού Αρχείου. Έρευνα με Τεχνητή Νοημοσύνη
Από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου ανοίγει διαδικτυακά το Διπλωματικό και Ιστορικό Αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών, καθώς τίθεται σε λειτουργία η νέα ψηφιακή πλατφόρμα της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου (ΥΔΙΑ). Η πλατφόρμα θα λειτουργεί τόσο στο Αναγνωστήριο της ΥΔΙΑ όσο και διαδικτυακά, στη διεύθυνση arxeio.mfa.gr. Οι ερευνητές θα μπορούν να βλέπουν χωρίς προηγούμενη εγγραφή τους καταλόγους του αποδεσμευμένου αρχειακού υλικού, ενώ οι αδειοδοτημένοι ερευνητές θα έχουν δυνατότητα έρευνας πάνω στο ψηφιοποιημένο υλικό και με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Από την αναζήτηση εγγράφων στην έρευνα με AI με 31 εκατ. σελίδες και 84.000 φακέλους
Το έργο αφορά αρχειακό υλικό που καλύπτει την περίοδο από το 1830 έως το 2010. Συνολικά ψηφιοποιήθηκαν περισσότερες από 31 εκατ. σελίδες εγγράφων από το Αρχείο της Κεντρικής Υπηρεσίας του ΥΠΕΞ και από αρχεία ελληνικών διπλωματικών και προξενικών αρχών στο εξωτερικό. Παράλληλα ταξινομήθηκαν περισσότερα από 84.000 αρχεία και φάκελοι αταξινόμητου υλικού, ώστε το περιεχόμενο να μπορεί να εντοπίζεται και να αξιοποιείται μέσα από τη νέα ψηφιακή υποδομή. Το έργο δεν περιορίστηκε στη μεταφορά των εγγράφων σε ψηφιακή μορφή. Περιλαμβάνει ψηφιοποίηση και μικροφωτογράφηση του υλικού, ταξινόμηση των φακέλων και υποδομή για την ασφαλή διατήρηση, αναζήτηση και ελεγχόμενη πρόσβαση στα αρχεία, σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν για το αποδεσμευμένο και μη αποδεσμευμένο υλικό.
Το ενδιαφέρον της νέας πλατφόρμας βρίσκεται και στον τρόπο με τον οποίο θα μπορεί να αναζητηθεί το ψηφιοποιημένο υλικό. Οι αδειοδοτημένοι ερευνητές δεν θα περιορίζονται στην ηλεκτρονική πρόσβαση στους καταλόγους, αλλά θα μπορούν να αξιοποιούν και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης κατά την έρευνά τους. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του όγκου του αρχείου. Οι 31 εκατ. σελίδες αφορούν σχεδόν δύο αιώνες ελληνικής διπλωματικής δραστηριότητας και περιλαμβάνουν έγγραφα που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε φυσικά αρχεία και απαιτούσαν διαδικασία πρόσβασης και αναζήτησης από την ΥΔΙΑ.
Η πρόσβαση, πάντως, δεν σημαίνει ότι όλο το υλικό καθίσταται αυτομάτως διαθέσιμο στο κοινό. Η πλατφόρμα αφορά τους καταλόγους του αποδεσμευμένου υλικού και η έρευνα από αδειοδοτημένους χρήστες εξακολουθεί να γίνεται μέσα στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η ψηφιοποίηση του Αρχείου του ΥΠΕΞ υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU. Το έργο πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Κοινωνία της Πληροφορίας, με ανάδοχο την Ένωση Εταιρειών ΟΤΕ και QUALITY AND RELIABILITY (Q&R). Η νέα πλατφόρμα μεταφέρει έτσι ένα τεράστιο σώμα ιστορικών εγγράφων από τα φυσικά αρχεία σε μια ενιαία ψηφιακή υποδομή. Το επόμενο ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο η διάσωση και η ψηφιοποίηση του υλικού, αλλά το πόσο αποτελεσματικά θα μπορεί να αναζητηθεί, να διασταυρωθεί και να αξιοποιηθεί από την ερευνητική κοινότητα με τα νέα εργαλεία που διαθέτει η πλατφόρμα.
