Ανοιχτά και κυρίαρχα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης: η συνεδρία «Open Sovereign AI Models» της ΕΕΛΛΑΚ στο Greeks in AI 2026
Η συνεδρία «Open Sovereign AI Models», που διοργάνωσε ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ) στο πλαίσιο της ενότητας «AI & Industry» του συνεδρίου Greeks in AI 2026, συγκέντρωσε την Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026 στο Ίδρυμα Ευγενίδου ερευνητές, στελέχη δημόσιων υποδομών, επιχειρήσεις και φορείς της εκπαίδευσης, υπό τον συντονισμό του Καθηγητή ΕΜΠ Πέτρου Στεφανέα. Αντικείμενο της συζήτησης ήταν το πώς μπορεί η Ελλάδα να αποκτήσει ανοιχτά και κυρίαρχα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης, με τα δεδομένα, τις υποδομές και το ταλέντο της χώρας.
glossAPI, Apertus και ψηφιακή κυριαρχία
Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάπτυξη ανοιχτών τοπικών μοντέλων (Open Local LLMs), που διασφαλίζουν την ιδιωτικότητα και μειώνουν το κόστος για τον δημόσιο τομέα. Η πρωτοβουλία glossAPI της ΕΕΛΛΑΚ έχει δημοσιεύσει ανοιχτά σύνολα δεδομένων για την ελληνική γλώσσα με αθροιστικό όγκο που ξεπερνάει τα 10 δισεκατομμύρια tokens υψηλής ποιότητας θέτοντας τα θεμέλια για μοντέλα που κατανοούν σε βάθος τα ελληνικά. Η δουλειά αυτή αναγνωρίστηκε διεθνώς με την έγκριση πρότασης της ΕΕΛΛΑΚ από το Swiss AI Initiative, που υποστηρίζει με 50.000 GPU hours στον υπερυπολογιστή Alps (CSCS) την ενσωμάτωση των ελληνικών δεδομένων του glossAPI στο πλήρως ανοιχτό ευρωπαϊκό μοντέλο Apertus.
Τα κυριότερα σημεία των τοποθετήσεων
Στο σκέλος των υποδομών, ο Δημήτρης Κατσιάνης (GRNET/ΕΔΥΤΕ) παρουσίασε τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο» και την πλατφόρμα «Φάρος» ως δημόσια υποδομή Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ ο Βασίλης Κατσούρος (ΕΚ «Αθηνά») ανέπτυξε τη στρατηγική «ξεκλειδώματος» των δεδομένων με δίκαιη αποζημίωση των δημιουργών. Ο Φοίβος Καρούνος και ο Παναγιώτης Σκαρβέλης (ΕΕΛΛΑΚ) ανέδειξαν τη σημασία των ανοιχτών τοπικών γλωσσικών μοντέλων για το Δημόσιο, το εθνικό σύνολο δεδομένων του glossAPI και την ανάπτυξη του εγχώριου ταλέντου.
Στην ευρωπαϊκή διάσταση, ο Γιάννης Κομπατσιάρης (ΕΚΕΤΑ) παρουσίασε το έργο ELIOT, ενώ ο Χρήστος Τρουσσάς (ΠΑΔΑ) υπογράμμισε την ανάγκη συμμόρφωσης με τα κριτήρια του Open Source Initiative, ώστε να αποφεύγεται η παραπλανητική επίκληση της ανοιχτότητας.
Από την πλευρά της αγοράς και της κοινωνίας, ο Παναγιώτης Κρανιδιώτης (Chilon IT) περιέγραψε τις ριζικές αλλαγές που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην παραγωγικότητα, ο Γιάννης Τσιλίκας (LightSaber) το δίλημμα των επιχειρήσεων ανάμεσα σε κυρίαρχες, εξατομικευμένες λύσεις και γενικά μοντέλα πολυεθνικών, ο Στέφανος Παπαχρήστου (Solutions Encodica) την οπτικοποίηση πολιτισμικών δεδομένων με αξιοποίηση των δεδομένων του glossAPI, και ο Αβραάμ Μαυρίδης (REFARM) την έξυπνη γεωργία στα θερμοκήπια της Σύρου με το σύστημα AgryOS. Τέλος, ο Πρόδρομος Τσιαβός (Ίδρυμα Ωνάση) αναφέρθηκε στις δράσεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη στα δημόσια σχολεία, με έμφαση στις δεξιότητες των μαθητών.
Η ΕΕΛΛΑΚ συνεχίζει να υποστηρίζει την ανοιχτότητα ως μεθοδολογική προϋπόθεση για την επιστημονική και εθνική πρόοδο στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το βίντεο της συνεδρίας:
Περισσότερες πληροφορίες: https://blog.glossapi.gr/
