Συνέντευξη στη Σοφία Μυττά
Σε μια περίοδο όπου η ΤΝ περνά από τη θεωρία στην καθημερινότητα, η πορεία εταιρειών που κατάφεραν να γεφυρώσουν την έρευνα με την πράξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η UBITECH, με αφετηρία τα εργαστήρια του ΕΜΠ και διαδρομή δύο δεκαετιών, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ελληνικής τεχνολογικής εξέλιξης με διεθνές αποτύπωμα. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Δρ. Δημήτρης Αλεξάνδρου, Συνιδρυτής & Business Innovation Director της UBITECH, μιλά στο 12ο τεύχος του περιοδικού AI Report, για τις κρίσιμες αποφάσεις πίσω από την ανάπτυξη λύσεων ΤΝ σε εθνικό επίπεδο, τις αθέατες προκλήσεις έργων όπως το mAigov, αλλά και τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία, τη θεσμική ευθύνη και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Παράλληλα, τοποθετείται για τα όρια της αυτοματοποίησης, τις απειλές της νέας ψηφιακής εποχής και τον ρόλο της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη της ΤΝ.
Κύριε Αλεξάνδρου, η UBITECH συμπληρώνει 20 χρόνια διαδρομής, έχοντας ξεκινήσει από τα εργαστήρια του ΕΜΠ για να φτάσει σήμερα να αποτελεί έναν διεθνή όμιλο με έντονη εξωστρέφεια. Ποιο ήταν το στοιχείο που σας επέτρεψε να μετεξελιχθείτε από μια ερευνητική ομάδα σε έναν «εθνικό πρωταθλητή» της τεχνητής νοημοσύνης;
Αν έπρεπε να το συμπυκνώσω σε ένα στοιχείο, αυτό θα ήταν η ικανότητά μας να μετατρέπουμε τη γνώση σε εφαρμοσμένη αξία. Ξεκινήσαμε από το ερευνητικό περιβάλλον του ΕΜΠ, με βαθιά τεχνολογική κουλτούρα, αλλά από πολύ νωρίς καταλάβαμε ότι η καινοτομία αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν μπορεί να λειτουργήσει αξιόπιστα σε πραγματικά περιβάλλοντα και σε μεγάλη κλίμακα. Γι’ αυτό επενδύσαμε συστηματικά στη γεφύρωση της έρευνας με την πράξη, μετατρέποντας την επιστημονική γνώση σε ώριμα τεχνολογικά συστήματα και ψηφιακές υποδομές που μπορούν να υποστηρίξουν κρίσιμες λειτουργίες οργανισμών και θεσμών. Παράλληλα, διατηρούμε σταθερά εξωστρεφή προσανατολισμό, επενδύουμε συστηματικά στους ανθρώπους μας και καλλιεργούμε μια κουλτούρα συνεχούς εξέλιξης και καινοτομίας. Αυτός ο συνδυασμός —ερευνητικό βάθος, πειθαρχία στην υλοποίηση και διεθνής προσανατολισμός— είναι που μας επέτρεψε να μετατρέψουμε μια ερευνητική ομάδα σε έναν οργανισμό που συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση του οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών υποδομών.
Όταν μια εταιρεία τεχνολογίας συνεργάζεται στενά με το Δημόσιο, πού βρίσκεται η λεπτή ισορροπία; Στην τεχνολογία, στην πολιτική ή στην εμπιστοσύνη του πολίτη;
Η πραγματική ισορροπία βρίσκεται τελικά στην εμπιστοσύνη του πολίτη. Η τεχνολογία είναι το εργαλείο και η πολιτική το πλαίσιο, αλλά αν ο πολίτης δεν αισθάνεται ότι οι λύσεις που υλοποιούνται είναι ασφαλείς, διαφανείς και χρήσιμες, τότε καμία ψηφιακή μεταρρύθμιση δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά επιτυχημένη. Όταν συνεργάζεσαι με το Δημόσιο, δεν αρκεί να παραδίδεις μια τεχνολογικά άρτια λύση. Πρέπει να διασφαλίζεις ότι σέβεται τα δικαιώματα του πολίτη, προστατεύει τα δεδομένα του και απλοποιεί ουσιαστικά την καθημερινότητά του. Ταυτόχρονα, απαιτείται πολιτική συνέχεια, θεσμική συνέπεια και σαφείς κανόνες. Στην πράξη, λοιπόν, η πρόκληση δεν είναι να ισορροπήσεις ανάμεσα σε τεχνολογία, πολιτική και κοινωνία, αλλά να τα συνδέσεις με υπευθυνότητα, αξιοπιστία και μετρήσιμο κοινωνικό αποτέλεσμα.
Το mAigov (ψηφιακός βοηθός) συζητήθηκε πολύ. Ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή πίσω από το έργο που ο κόσμος δεν είδε;
Δεν μπορώ να σταθώ σε μία μόνο δύσκολη στιγμή, γιατί ένα έργο όπως το mAigov είχε πολλές και διαφορετικές προκλήσεις που έπρεπε να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα.
Η πρώτη ήταν η ίδια η ελληνική γλώσσα, με τις ιδιαιτερότητες, τις αποχρώσεις και τη σύνθετη χρήση της στον δημόσιο λόγο και στις υπηρεσίες. Η δεύτερη ήταν η ανάγκη να ανταποκριθούμε σε πολύ μεγάλο αριθμό χρηστών, διασφαλίζοντας σταθερή ποιότητα, ταχύτητα και διαθεσιμότητα. Παράλληλα, κρίσιμο ζήτημα ήταν η ασφάλεια του μοντέλου, ώστε να μπορεί να αντέχει και να αντιμετωπίζει επιθέσεις ή προσπάθειες χειραγώγησης από κακόβουλους χρήστες. Αυτό που συχνά δεν βλέπει ο κόσμος είναι ότι πίσω από μια φαινομενικά απλή εμπειρία για τον πολίτη, υπάρχει τεράστια δουλειά σε επίπεδο αξιοπιστίας, ανθεκτικότητας και συνεχούς ελέγχου του συστήματος.
Χρησιμοποιείτε συχνά τον όρο «ψηφιακή εμπιστοσύνη». Σε έναν κόσμο όπου η ΤΝ φαντάζει συχνά ως ένα «μαύρο κουτί», πώς πείθεται ένας σκεπτόμενος πολίτης ή ένας παραδοσιακός επιχειρηματίας ότι η ΤΝ είναι σύμμαχος και όχι απειλή;
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με υποσχέσεις, αλλά με διαφάνεια, έλεγχο και απτό αποτέλεσμα. Ο σκεπτόμενος πολίτης και ο παραδοσιακός επιχειρηματίας δεν ζητούν να «πιστέψουν» στην τεχνητή νοημοσύνη· ζητούν να κατανοήσουν πώς λειτουργεί, ποια δεδομένα χρησιμοποιεί, ποια όρια έχει και ποιος λογοδοτεί για τις αποφάσεις της. Αυτό ακριβώς εννοούμε όταν μιλάμε για ψηφιακή εμπιστοσύνη: η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να εντάσσεται σε ένα σαφές πλαίσιο κανόνων, ανθρώπινης εποπτείας και θεσμικής ευθύνης. Παράλληλα, χρειάζεται να αποδεικνύει στην πράξη την αξία της — ότι μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητα, να αυξήσει την παραγωγικότητα και να μειώσει τη γραφειοκρατία ή την αβεβαιότητα στις αποφάσεις. Όταν η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται όχι ως υποκατάστατο του ανθρώπου, αλλά ως εργαλείο που ενισχύει την κρίση και τις δυνατότητές του, τότε παύει να μοιάζει απειλητική και αρχίζει να γίνεται πραγματικός σύμμαχος.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Δρα Δημήτρη Αλεξάνδρου, στο ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ AI REPORT
