Τεχνητή Νοημοσύνη: Συνταγματικές εγγυήσεις και πολιτική μάχη για τον έλεγχο της AI
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει πλέον δυναμικά και στην ελληνική πολιτική ατζέντα, με την κυβέρνηση να εξετάζει για πρώτη φορά συνταγματική πρόβλεψη για τα όρια και τη χρήση της AI. Η συζήτηση άνοιξε στο πλαίσιο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να αναφέρεται στην ανάγκη η Ελλάδα να αποκτήσει «θεσμικές εγγυήσεις» απέναντι στις τεχνολογίες που μπορούν να επηρεάσουν δικαιώματα, δημοκρατικές διαδικασίες και την καθημερινότητα των πολιτών. Σύμφωνα με πληροφορίες στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζεται η προσθήκη ειδικής διάταξης στο Σύνταγμα, η οποία θα προβλέπει ότι η ανάπτυξη και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης πρέπει να υπηρετεί την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, των προσωπικών δεδομένων και της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους. Η πρόταση συνδέεται άμεσα με τις μεγάλες διεθνείς ανησυχίες γύρω από την αλγοριθμική παρακολούθηση πολιτών, τη χρήση βιομετρικών συστημάτων, τα deepfakes και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων.
Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και η στρατηγική για «υπεύθυνη AI»
Κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της ελληνικής στρατηγικής έχει και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο οποίος έχει ταχθεί υπέρ ενός σαφούς και αυστηρού πλαισίου κανόνων για την AI, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δεν μπορεί να παρακολουθεί παθητικά τις διεθνείς εξελίξεις. Η κυβερνητική γραμμή κινείται προς την κατεύθυνση της «υπεύθυνης Τεχνητής Νοημοσύνης», με εφαρμογές που θα ελέγχονται αυστηρά σε τομείς όπως η δημόσια διοίκηση, η υγεία και οι ψηφιακές υπηρεσίες. Παράλληλα, η ελληνική πρωτοβουλία εξελίσσεται την ώρα που στις Βρυξέλλες εντείνεται η διαπραγμάτευση γύρω από τον ευρωπαϊκό κανονισμό AI Act, με τις πιέσεις της βιομηχανίας να οδηγούν σε πιθανές αναπροσαρμογές των κανόνων. Η σύγκρουση μεταξύ τεχνολογικής καινοτομίας και ρυθμιστικού ελέγχου γίνεται ολοένα και πιο έντονη, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μετατρέπεται σε βασικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Στην οικονομική διάσταση η ΑΟ είναι εξίσου σημαντική: data centers, cloud υποδομές και ενεργειακά έργα διαμορφώνουν έναν νέο ψηφιακό χάρτη ισχύος, στον οποίο η Ελλάδα επιδιώκει να αποκτήσει ενεργό ρόλο. Η AI δεν θα αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα πλέον ως απλή τεχνολογική εξέλιξη, αλλά ως στρατηγικός πυλώνας δημοκρατίας, ανάπτυξης και εθνικής κυριαρχίας.
