Τα AI chatbots, όπως το ChatGPT, το Claude και το Copilot, γίνονται ολοένα και πιο δημοφιλή. Πόσα όμως πρέπει πραγματικά να γνωρίζουν για εμάς;
Πολλοί χρήστες αντιμετωπίζουν τα AI chatbots σα φίλους ή έμπιστα πρόσωπα από τα οποία μπορούν να ζητήσουν συμβουλές. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν πρόκειται για ανθρώπους, ούτε είναι πάντοτε ξεκάθαρο πώς διαχειρίζονται τις πληροφορίες που μοιραζόμαστε μαζί τους.
Γι’ αυτό, προτού ζητήσετε συμβουλές για θέματα ψυχικής υγείας, ιατρικά, νομικά ή άλλου προσωπικού χαρακτήρα, σκεφτείτε προσεκτικά τις πιθανές επιπτώσεις.
Τα AI chatbots θυμούνται περισσότερα απ’ όσα νομίζετε
Συνήθως αποθηκεύουν τις πληροφορίες που τους δίνετε, ώστε αυτές να μπορούν να:
- αναζητηθούν από εσάς σε μεταγενέστερο χρόνο,
- διατηρηθούν ως μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου πληροφοριών σχετικά με εσάς ή την εργασία σας (μνήμη),
- ελεγχθούν από τον πάροχο της πλατφόρμας για τον εντοπισμό παραβιάσεων των Όρων Παροχής Υπηρεσιών (ToS) και για τη βελτίωση της ασφάλειας,
- χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση των υπηρεσιών και την ανάπτυξη μελλοντικών εκδόσεων των μοντέλων, μεταξύ άλλων.
Δε χρησιμοποιείται κάθε prompt αυτόματα για την εκπαίδευση των μοντέλων· αυτόματα για την εκπαίδευση των μοντέλων. Οι σχετικές πρακτικές διαφέρουν ανάλογα με την πλατφόρμα, την πολιτική απορρήτου και τις ρυθμίσεις του λογαριασμού.
Επιπλέον, οι πληροφορίες που μοιράζεστε ενδέχεται να εκτεθούν λόγω περιστατικών ασφάλειας στην πλευρά του παρόχου, μέσω κοινόχρηστων συνδέσμων συνομιλιών ή μέσω ενσωματώσεων που διαβιβάζουν τα prompts σε τρίτες υπηρεσίες.
Ορισμένες προσφέρουν μηδενική διατήρηση δεδομένων (zero data retention – ZDR) και δεσμεύονται να μην χρησιμοποιούν τα δεδομένα των χρηστών για την εκπαίδευση των μοντέλων τους. Πριν επιλέξετε μια συγκεκριμένη πλατφόρμα ή ένα μοντέλο, είναι σημαντικό να μελετήσετε τις πολιτικές διαχείρισης δεδομένων του παρόχου και να ελέγξετε τις διαθέσιμες ρυθμίσεις απορρήτου, ώστε να γνωρίζετε πώς συλλέγονται, αποθηκεύονται και χρησιμοποιούνται οι πληροφορίες σας.
Πέντε πράγματα που δεν πρέπει ποτέ να μοιράζεστε
Αν και υπάρχουν πλατφόρμες που δίνουν έμφαση στην προστασία της ιδιωτικότητας και στην ψηφιακή κυριαρχία των δεδομένων, οι χρήστες θα πρέπει να παραμένουν προσεκτικοί. Οι πολιτικές, οι όροι χρήσης και οι προτεραιότητες των εταιρειών μπορεί να αλλάξουν, με αποτέλεσμα τα δεδομένα που μοιράζεστε σήμερα να μπορούν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση συστημάτων AI.
Ακολουθούν ορισμένες κατηγορίες πληροφοριών που είναι προτιμότερο να παραμένουν ιδιωτικές όταν χρησιμοποιείτε εργαλεία AI.
- Κωδικοί πρόσβασης και διαπιστευτήρια
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται ονόματα χρήστη, κωδικοί πρόσβασης, κωδικοί ανάκτησης για τον έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων (MFA), καθώς και απαντήσεις σε ερωτήσεις ασφαλείας που χρησιμοποιούνται για την ανάκτηση ή την πρόσβαση σε λογαριασμούς.
Η δυνατότητα ενός AI chatbot να διατηρεί πληροφορίες στη μνήμη του μπορεί να φαίνεται βολική. Ωστόσο, η αποθήκευση ή η κοινοποίηση διαπιστευτηρίων μέσω τέτοιων εργαλείων ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια. Εάν τα στοιχεία αυτά εκτεθούν, για παράδειγμα μέσω ακατάλληλου χειρισμού των δεδομένων ή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παραβίαση των λογαριασμών
- Ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που επιτρέπουν την ταυτοποίηση (SPII)
Σε αυτά περιλαμβάνονται στοιχεία ταυτότητας και διαβατηρίου, διευθύνσεις κατοικίας και οικονομικά δεδομένα.
Ορισμένες από αυτές τις πληροφορίες ενδέχεται να παρέχονται σε έναν πάροχο υπηρεσιών AI στο πλαίσιο μιας συναλλαγής, όπως κατά την πληρωμή μιας συνδρομής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαχείρισή τους μπορεί να διέπεται από συγκεκριμένες απαιτήσεις ασφάλειας και κανονιστικής συμμόρφωσης. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι είναι εξίσου ασφαλές να τις κοινοποιείτε σε ένα chatbot.
Εάν βρεθούν σε μη εξουσιοδοτημένα χέρια, θα μπορούσαν να διευκολύνουν την κλοπή ταυτότητας ή άλλες μορφές απάτης.
- Εμπιστευτικές πληροφορίες που σχετίζονται με την εργασία
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν εσωτερικές αναφορές, δεδομένα πελατών, σχέδια προϊόντων, πηγαίος κώδικας και άλλες μη δημόσιες επιχειρηματικές πληροφορίες.
Η χρήση της AI για τη σύνοψη ενός εμπιστευτικού εγγράφου μπορεί να φαίνεται ως ένας αποτελεσματικός τρόπος εξοικονόμησης χρόνου. Ωστόσο, εάν το εργαλείο δεν είναι εγκεκριμένο για τη διαχείριση τέτοιων πληροφοριών ή δεν καλύπτεται από την αντίστοιχη συμφωνία μεταξύ του εργοδότη σας και του παρόχου, η μεταφόρτωση του εγγράφου ενδέχεται να παραβιάζει τις εσωτερικές πολιτικές της εταιρείας, συμβατικές υποχρεώσεις ή απαιτήσεις προστασίας δεδομένων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπιστεί ως περιστατικό ασφάλειας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα περιστατικό που αναφέρθηκε το 2023, όταν υπάλληλοι της Samsung φέρεται να εισήγαγαν στο ChatGPT ιδιόκτητο πηγαίο κώδικα, πληροφορίες σχετικά με δοκιμές ημιαγωγών και σημειώσεις από εσωτερική σύσκεψη, προκειμένου να διευκολύνουν καθημερινές εργασίες. Το περιστατικό ανέδειξε πόσο εύκολα μια φαινομενικά αθώα παράκαμψη για την αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να οδηγήσει στη μεταφορά εμπιστευτικών πληροφοριών εκτός οργανισμού.
- Ιατρικά και άλλα άκρως ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα
Σε αυτά περιλαμβάνονται ιατρικά αρχεία, αποτελέσματα εξετάσεων, πληροφορίες σχετικά με θεραπείες και άλλα δεδομένα που αφορούν την υγεία.
Είναι κατανοητό ότι οι άνθρωποι μπορεί να μοιράζονται ευαίσθητες πληροφορίες όταν αναζητούν καθοδήγηση για δύσκολες προσωπικές καταστάσεις. Ωστόσο, τα εργαλεία AI δεν υποκαθιστούν τους επαγγελματίες υγείας και δεν μπορούν να προσφέρουν την ίδια εξατομικευμένη αξιολόγηση και φροντίδα με έναν γιατρό. Επιπλέον, η επεξεργασία δεδομένων υγείας υπόκειται σε ειδικές απαιτήσεις προστασίας, ενώ οι επαγγελματίες υγείας δεσμεύονται από συγκεκριμένες νομικές και δεοντολογικές υποχρεώσεις σχετικά με το ιατρικό απόρρητο. Για αυτό, είναι προτιμότερο να αποφεύγετε την κοινοποίηση αναγνωρίσιμων ιατρικών πληροφοριών σε εργαλεία AI, εκτός εάν έχετε επιβεβαιώσει ότι η χρήση τους είναι κατάλληλη και ασφαλής.
- Πληροφορίες που αφορούν άλλα άτομα
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται στοιχεία συναδέλφων, αρχεία πελατών, ιδιωτικές συνομιλίες, στοιχεία επικοινωνίας και άλλες προσωπικές πληροφορίες τρίτων.
Η προστασία της ιδιωτικότητας δεν αφορά μόνο τα δικά μας δεδομένα, αλλά και εκείνα των άλλων. Η κοινοποίηση πληροφοριών τρίτων χωρίς την κατάλληλη εξουσιοδότηση ή, όπου απαιτείται, τη συγκατάθεσή τους μπορεί να παραβιάζει ηθικές αρχές, συμβατικές δεσμεύσεις ή ακόμη και τη νομοθεσία. Παράλληλα, ενδέχεται να εκθέσει τα συγκεκριμένα άτομα σε κινδύνους, εάν οι πληροφορίες τους αποκαλυφθούν ή χρησιμοποιηθούν με απρόβλεπτο τρόπο.
Ένα σχετικό παράδειγμα αναφέρθηκε το 2025, όταν χιλιάδες συνομιλίες του ChatGPT που είχαν κοινοποιηθεί μέσω δημόσιων συνδέσμων εμφανίστηκαν στα αποτελέσματα μηχανών αναζήτησης. Ορισμένες από αυτές περιείχαν προσωπικές ή επαγγελματικές πληροφορίες. Οι συνομιλίες δεν είχαν διαρρεύσει από ιδιωτικούς λογαριασμούς· ωστόσο, το περιστατικό ανέδειξε πώς μια φαινομενικά απλή επιλογή κοινοποίησης μπορεί να καταστήσει μια συνομιλία πολύ πιο δημόσια από όσο είχαν αντιληφθεί οι χρήστες.
Επιπλέον, να θυμάστε ότι ένα prompt δεν περιορίζεται μόνο στο κείμενο που πληκτρολογείτε. Τα έγγραφα που ανεβάζετε, τα στιγμιότυπα οθόνης, οι εικόνες, οι ηχογραφήσεις φωνής, καθώς και οι πληροφορίες που αντλούνται μέσω συνδεδεμένων εφαρμογών, ενδέχεται να περιέχουν εξίσου ευαίσθητα στοιχεία. Ορισμένα από αυτά μπορεί να είναι κρυμμένα σε μεταδεδομένα, σχόλια ή άλλο περιεχόμενο που δεν είναι άμεσα ορατό. Όλα αυτά τα στοιχεία ενδέχεται να είναι προσβάσιμα και να αξιοποιηθούν από την AI.
Σκεφτείτε πριν υποβάλετε ένα prompt
Πριν κοινοποιήσετε οποιαδήποτε πληροφορία, αναρωτηθείτε:
- Πρόκειται για δημόσια πληροφορία;
- Θα ήμουν διατεθειμένος/-η να τη μοιραστώ σε ένα δημόσιο φόρουμ;
- Έχω την απαραίτητη εξουσιοδότηση για να την κοινοποιήσω;
- Θα ένιωθα άνετα αν αυτή η πληροφορία αποκαλυπτόταν σε περίπτωση παραβίασης δεδομένων;
Εάν η απάντηση σε οποιαδήποτε από αυτές τις ερωτήσεις είναι αρνητική, μην εισαγάγετε την πληροφορία σε ένα chatbot.
