Ψηφιακή Διακυβέρνηση : Νέοι κανόνες Διαλειτουργικότητας, αξιοποίηση Τεχνητής Νοημοσύνης και «Πράσινο Λογισμικό» εν όψει
Στις 21 Οκτωβρίου 2026 αναρτήθηκε η επίσημη παρουσίαση του νέου Πλαισίου Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο είχε ήδη θεσπιστεί με την απόφαση 31735 ΕΞ 2026 και δημοσιευθεί στο ΦΕΚ Β΄ 5470/9.9.2026. Το νέο πλαίσιο καθορίζει ενιαίους κανόνες για τις ψηφιακές υπηρεσίες του Δημοσίου, τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων, τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και την ενεργειακή αποδοτικότητα του λογισμικού. Το ICTPLUS.GR παρουσιάζει τις βασικές προβλέψεις του. Η επίσημη παρουσίαση αναρτήθηκε στην πύλη του Ελληνικού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας και περιγράφει τις απαιτήσεις που καλούνται να ακολουθούν οι δημόσιοι φορείς κατά τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των ψηφιακών υπηρεσιών τους.
Το Κέντρο Διαλειτουργικότητας και οι ενιαίοι κανόνες για τις ψηφιακές υπηρεσίες
Η ανάγκη μετάβασης από την ανάπτυξη μεμονωμένων ψηφιακών υπηρεσιών στη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων είχε αναδειχθεί στο 16ο e-Government Forum 2026, που πραγματοποιήθηκε στις 14 Οκτωβρίου στην Αθήνα, με θέμα «Από τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό στη Λειτουργική Μεταρρύθμιση». Ο Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ανέδειξε τον ρόλο του Κέντρου Διαλειτουργικότητας στη λειτουργία και την περαιτέρω εξέλιξη του ψηφιακού κράτους. Η παρέμβασή του εστίασε στη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων και των δημόσιων φορέων, καθώς και στην ανάγκη αξιοποίησης των ψηφιακών έργων που έχουν ήδη υλοποιηθεί. Το ζητούμενο είναι οι υποδομές και οι εφαρμογές του Δημοσίου να λειτουργούν ως ενιαίο οικοσύστημα υπηρεσιών και δεδομένων, αντί να παραμένουν απομονωμένες λύσεις. Η συζήτηση στο e-Government Forum προανήγγειλε, ως προς τις προτεραιότητες της επόμενης περιόδου, την κατεύθυνση που αποτυπώνεται στο νέο πλαίσιο: κοινές προδιαγραφές, διαλειτουργικότητα και στενότερη συνεργασία των πληροφοριακών συστημάτων. Η σύνδεση αφορά τη στρατηγική κατεύθυνση που αναδείχθηκε στο συνέδριο και όχι επιβεβαιωμένη προαναγγελία της συγκεκριμένης υπουργικής απόφασης.
Το σχετικό δημοσίευμα του ICTPLUS.GR για τον ρόλο του Κέντρου Διαλειτουργικότητας είναι διαθέσιμο ΕΔΩ .
Το νέο πλαίσιο καθορίζει κοινές προδιαγραφές για τους δημόσιους διαδικτυακούς τόπους, τις εφαρμογές και τα πληροφοριακά συστήματα. Στόχος είναι να περιοριστούν οι ασυμβατότητες, να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ των φορέων και να βελτιωθεί η εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων. Κεντρική θέση έχει η διαλειτουργικότητα, δηλαδή η δυνατότητα διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων να ανταλλάσσουν δεδομένα και να συνεργάζονται με ασφαλή και οργανωμένο τρόπο.
Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με την αρχή «Μόνον μία φοράξ» (Once Only): οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να υποβάλλουν επανειλημμένα στοιχεία που ήδη διαθέτει η δημόσια διοίκηση, εφόσον επιτρέπεται νόμιμα η ανταλλαγή τους μεταξύ των αρμόδιων φορέων. Παράλληλα, προβλέπονται διαδικασίες αξιολόγησης της διαλειτουργικότητας, ώστε οι νέες ή τροποποιούμενες ψηφιακές υπηρεσίες να εξετάζονται ως προς τη συμβατότητά τους με τις κοινές προδιαγραφές και τις υφιστάμενες υποδομές. Το πλαίσιο δίνει επίσης έμφαση στην προσβασιμότητα και στην ενιαία εμπειρία χρήσης, ώστε οι ψηφιακές υπηρεσίες να είναι περισσότερο συνεκτικές και ευκολότερες στη χρήση.
Ηλεκτρονική ταυτοποίηση, ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα και EUDI Wallet
Το πλαίσιο περιλαμβάνει προδιαγραφές για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και την αναγνώριση των χρηστών. Στο πεδίο αυτό εντάσσονται οι μηχανισμοί ψηφιακής ταυτοποίησης που χρησιμοποιούνται στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και οι ηλεκτρονικές υπογραφές. Παράλληλα, λαμβάνονται υπόψη οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας (EUDI Wallet), το οποίο αποσκοπεί στη διευκόλυνση της ασφαλούς ψηφιακής ταυτοποίησης και της χρήσης ψηφιακών διαπιστευτηρίων σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες. Η εναρμόνιση των προδιαγραφών είναι κρίσιμη για την ασφαλή πρόσβαση στις υπηρεσίες και τη διασύνδεση των ελληνικών υποδομών με αντίστοιχα ευρωπαϊκά συστήματα.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στις ψηφιακές υπηρεσίες του Δημοσίου, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών βοηθών και των chatbots. Προβλέπεται παρακολούθηση της λειτουργίας των συστημάτων αυτών, ώστε να ελέγχεται η απόδοσή τους και να εντοπίζονται προβλήματα. Οι απαιτήσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται σε υπηρεσίες ενημέρωσης, καθοδήγησης και εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων. Η αξιοποίησή της συνδέεται πλέον με απαιτήσεις διαφάνειας και ελέγχου. Η ασφάλεια των συστημάτων και των δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία του ψηφιακού κράτους. Το πλαίσιο συνδέει τις τεχνικές προδιαγραφές με την ανάγκη προστασίας των πληροφοριακών συστημάτων και αξιοποίησης κοινών ψηφιακών υποδομών, όπως το Κυβερνητικό Νέφος (G-Cloud). Η χρήση κοινών υποδομών και προτύπων μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη απομονωμένων συστημάτων και να διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων. Σημαντική είναι και η έμφαση στα ανοικτά πρότυπα, τα οποία μπορούν να περιορίσουν την εξάρτηση από συγκεκριμένους προμηθευτές τεχνολογίας (vendor lock-in) και να διευκολύνουν τη συντήρηση, την αναβάθμιση και τη μελλοντική διασύνδεση των εφαρμογών.
«Πράσινο» λογισμικό και ενεργειακή αποδοτικότητα
Μία από τις σύγχρονες διαστάσεις του πλαισίου αφορά το «πράσινο» λογισμικό (Green Software ή «ενεργειακά αποδοτικό λογισμικό»), με προδιαγραφές που συνδέουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό με την αποτελεσματικότερη χρήση υπολογιστικών πόρων. Η ενεργειακή αποδοτικότητα αφορά τον σχεδιασμό και τη λειτουργία εφαρμογών που επιδιώκουν να περιορίζουν την κατανάλωση πόρων χωρίς να υποβαθμίζουν τη λειτουργικότητά τους. Η διάσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τα πληροφοριακά συστήματα μεγάλης κλίμακας, καθώς μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό του λειτουργικού κόστους και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των ψηφιακών υποδομών.
Το πλαίσιο συνοδεύεται από πέντε παραρτήματα, τα οποία καλύπτουν βασικούς τομείς εφαρμογής:
- Ιστότοποι: προδιαγραφές για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των δημόσιων διαδικτυακών τόπων.
- Διαλειτουργικότητα και ανταλλαγή δεδομένων: κανόνες για τη συνεργασία των πληροφοριακών συστημάτων.
- Ηλεκτρονική ταυτοποίηση και αναγνώριση: απαιτήσεις για την ψηφιακή αναγνώριση των χρηστών.
- Διακυβέρνηση και αξιολόγηση διαλειτουργικότητας: διαδικασίες για την εξέταση της συμβατότητας των συστημάτων.
- Αποδοτικό και «ενεργειακά εξοικονομητικό» λογισμικό: κατευθύνσεις για την ενεργειακή και λειτουργική αποδοτικότητα των εφαρμογών.
Τα παραρτήματα παρέχουν κοινό σημείο αναφοράς για τους δημόσιους φορείς που σχεδιάζουν, αναπτύσσουν ή προμηθεύονται ψηφιακά συστήματα, εξειδικεύοντας τις τεχνικές απαιτήσεις του πλαισίου.
Επιπτώσεις στα έργα ΤΠΕ του Δημοσίου
Οι νέες προδιαγραφές αφορούν άμεσα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) της δημόσιας διοίκησης. Η διαλειτουργικότητα, η ασφάλεια, η προσβασιμότητα, τα ανοικτά πρότυπα και η ενεργειακή αποδοτικότητα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία κατά τον σχεδιασμό των συστημάτων και τη διαμόρφωση των τεχνικών απαιτήσεων των έργων. Για τους δημόσιους φορείς, το ζητούμενο είναι οι νέες υπηρεσίες να μην αποτελούν μεμονωμένες εφαρμογές, αλλά να συνεργάζονται με τις υφιστάμενες υποδομές και να υποστηρίζουν ολοκληρωμένες διοικητικές διαδικασίες. Για την αγορά πληροφορικής, οι κοινές προδιαγραφές δημιουργούν ένα σαφέστερο πλαίσιο απαιτήσεων για την ανάπτυξη και την προμήθεια ψηφιακών λύσεων. Η εφαρμογή τους θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται νέα έργα, διασυνδέονται τα πληροφοριακά συστήματα και αξιοποιούνται οι επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Το νέο Πλαίσιο Παροχής Υπηρεσιών Ψηφιακής Διακυβέρνησης επιχειρεί να δώσει ενιαία βάση σε αυτή τη μετάβαση. Η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από την εφαρμογή των προβλέψεών του στην καθημερινή λειτουργία των δημόσιων φορέων και από το κατά πόσο οι ψηφιακές υπηρεσίες θα λειτουργούν ως τμήματα ενός ενιαίου, ασφαλούς και αποτελεσματικού ψηφιακού κράτους.
Το πλήρες κείμενο του πλαισίου και τα πέντε παραρτήματα είναι διαθέσιμα στην επίσημη πύλη του Ελληνικού Πλαισίου Διαλειτουργικότητας.
